Poradnik · Leczenie · ok. 15 min czytania

Hazard i długi - plan ratunkowy dla osoby grającej i jej rodziny

Gdy granie wymyka się spod kontroli, długi rosną szybko, a wstyd każe ukrywać problem coraz głębiej. Ten przewodnik prowadzi krok po kroku przez pierwsze dni i tygodnie: jak odciąć dostęp do gry i pieniędzy, uporządkować zadłużenie, porozmawiać z wierzycielami i rodziną oraz rozpocząć terapię.

Najpierw bezpieczeństwo

Długi hazardowe często idą w parze z ogromnym napięciem, wstydem i poczuciem bez wyjścia. To naturalne, że w takiej sytuacji pojawiają się myśli „nie ma już ratunku” albo „wszystkim będzie lepiej beze mnie”. Takie myśli są sygnałem, że potrzebujesz pomocy natychmiast, a nie dowodem, że sytuacja jest beznadziejna. Długi da się uporządkować, nawet bardzo duże.

Uwaga: jeśli masz myśli samobójcze lub boisz się, że zrobisz sobie krzywdę, zadzwoń pod 112. Wsparcie dla dorosłych w kryzysie: 116 123, Centrum Wsparcia: 800 70 22 22. Jeśli ktoś grozi ci przemocą w związku z długiem, zgłoś to na policję.

Drugą sprawą bezpieczeństwa są nieformalne pożyczki od osób prywatnych, które stosują zastraszanie. Nie ukrywaj takiej sytuacji przed bliskimi i nie próbuj rozwiązywać jej sam - porozmawiaj z prawnikiem, a przy groźbach zgłoś sprawę policji.

Plan na pierwsze 72 godziny

Pierwsze trzy doby są najważniejsze. Cel jest jeden: zatrzymać granie i dalsze zadłużanie się. Nie musisz jeszcze wiedzieć, jak spłacisz wszystko.

  1. Powiedz jednej osobie. Partnerowi, rodzicowi, przyjacielowi lub specjaliście. Tajemnica jest paliwem hazardu.
  2. Odinstaluj aplikacje do gry i wyloguj się ze wszystkich kont u operatorów.
  3. Złóż wnioski o samowykluczenie u każdego operatora, u którego masz konto (szczegóły niżej).
  4. Zainstaluj program blokujący strony hazardowe na telefonie i komputerze. Hasło niech ustawi i zachowa zaufana osoba.
  5. Zadzwoń do banku i zapytaj o blokadę transakcji hazardowych, obniżenie limitów i wyłączenie płatności internetowych kartą.
  6. Oddaj kontrolę nad gotówką i kartami zaufanej osobie na najbliższe tygodnie.
  7. Nie bierz żadnej nowej pożyczki, nawet „tylko na jedną ratę”.
  8. Umów konsultację u specjalisty od uzależnień. Pod numerem +48 18 307 01 11 można porozmawiać o każdej porze.

Blokady stron i aplikacji

Granie online jest dostępne o każdej porze i z każdego miejsca. Dlatego potrzebujesz kilku warstw blokad - gdy jedna zawiedzie, zadziała kolejna.

WarstwaCo zrobić
Telefonusuń aplikacje, zablokuj ich ponowną instalację w ustawieniach kontroli rodzicielskiej lub czasu przed ekranem, hasło przekaż zaufanej osobie
Komputerzainstaluj program blokujący strony hazardowe, ustaw konto bez uprawnień administratora
Sieć domowawłącz filtr treści w routerze lub u dostawcy internetu, jeśli oferuje taką usługę
Poczta i SMSwypisz się z newsletterów i ofert, oznaczaj wiadomości od operatorów jako spam, zablokuj numery
Media społecznościoweukryj reklamy gier i zakładów w ustawieniach, przestań obserwować profile typerów i kanały z zakładami

W Polsce legalnie mogą działać tylko operatorzy z zezwoleniem Ministra Finansów, a strony nielegalnych operatorów trafiają do Rejestru Domen Zakazanych prowadzonego przez Ministerstwo Finansów. Polscy dostawcy internetu blokują te domeny, ale nielegalne strony szybko zmieniają adresy - dlatego własny program blokujący jest ważny.

Samowykluczenie u operatorów

Samowykluczenie to prośba do operatora gier lub zakładów o zablokowanie twojego konta i uniemożliwienie gry na określony czas lub bezterminowo. Legalni operatorzy mają obowiązek dbać o odpowiedzialną grę i oferują narzędzia limitów oraz wykluczenia.

  • sprawdź w ustawieniach konta zakładkę „odpowiedzialna gra” lub napisz do obsługi klienta,
  • wybierz najdłuższy dostępny okres, najlepiej bezterminowy,
  • zrób to u każdego operatora, u którego masz konto - także u tych, z których „prawie nie korzystasz”,
  • zachowaj potwierdzenia na piśmie lub zrzuty ekranu,
  • jeśli grasz w kasynie stacjonarnym lub salonie gier, zapytaj na miejscu o możliwość zakazu wstępu.

Na dzień przygotowania tego poradnika w Polsce wniosek o samowykluczenie składa się u każdego legalnego operatora osobno. Przepisy mogą się zmieniać, dlatego warto sprawdzić aktualne rozwiązania na stronach Ministerstwa Finansów. Osoby mieszkające za granicą powinny sprawdzić, czy w ich kraju działa krajowy rejestr samowykluczenia - na przykład w Wielkiej Brytanii jest to GAMSTOP. Więcej o pomocy dla Polaków za granicą znajdziesz na stronie Polacy za granicą.

Uwaga: nielegalni operatorzy często nie respektują samowykluczenia. Jeśli grałeś na stronach bez polskiego zezwolenia, tym ważniejsze są blokady techniczne i bankowe.

Zabezpieczenie finansów

Celem jest takie ułożenie finansów, żeby w chwili silnego głodu nie mieć łatwego dostępu do pieniędzy. To nie jest kara, tylko tymczasowa ochrona - podobnie jak gips przy złamaniu.

Lista działań

  • Blokada transakcji hazardowych w banku - część banków pozwala zablokować płatności na rzecz operatorów gier. Zapytaj w swoim banku.
  • Niskie limity na karcie, przelewach i wypłatach z bankomatu.
  • Wyłączenie płatności internetowych i BLIK-a lub ich silne ograniczenie.
  • Zamknięcie lub zablokowanie kart kredytowych i linii kredytowych w koncie.
  • Zastrzeżenie numeru PESEL w aplikacji mObywatel lub w urzędzie gminy - utrudnia zaciągnięcie kredytu na twoje dane, także przez ciebie samego w chwili impulsu.
  • Wypłata na konto zaufanej osoby lub na konto z ograniczonym dostępem, z ustalonym tygodniowym kieszonkowym.
  • Stałe zlecenia na czynsz, rachunki i raty ustawione zaraz po wypłacie.
  • Ograniczenie gotówki do kwoty potrzebnej na dany dzień.

Zasada przejrzystości

Przez pierwsze miesiące warto raz w tygodniu przeglądać wyciąg z konta razem z zaufaną osobą. Nie chodzi o kontrolę i rozliczanie, tylko o to, żeby tajemnica nie miała gdzie się rozwijać.

Inwentaryzacja długów - pełna lista

Większość osób grających nie wie dokładnie, ile jest winna. Lęk sprawia, że nie otwiera się listów i nie odbiera telefonów. Spisanie wszystkiego jest trudne, ale przynosi ulgę: zamiast mgły pojawia się konkretna kwota i plan.

WierzycielRodzajKwota do spłatyRata i terminStatus
np. bankkredyt gotówkowy......spłacany / opóźniony / windykacja
np. firma pożyczkowachwilówka.........
np. karta kredytowalimit.........
np. osoba prywatnapożyczka.........
np. rachunkizaległości.........

Jak zebrać dane

  1. Pobierz raport z Biura Informacji Kredytowej (BIK) - pokaże kredyty i pożyczki z instytucji przekazujących dane.
  2. Przejrzyj historię kont bankowych z ostatnich miesięcy.
  3. Otwórz wszystkie nieotwarte listy i przejrzyj skrzynkę mailową.
  4. Dopisz długi wobec rodziny i znajomych - są równie ważne.
  5. Zaznacz, które długi są najpilniejsze: czynsz, media, alimenty, raty zabezpieczone na majątku.

Możesz też policzyć, ile kosztowało cię granie - pomoże w tym kalkulator kosztów uzależnienia. Dla wielu osób to ważny moment uświadomienia sobie skali problemu.

Rozmowa z wierzycielami - jak ją przeprowadzić

Wierzyciele zwykle wolą porozumienie niż długą windykację. Kontakt z twojej strony, zanim sprawa trafi do sądu, daje więcej możliwości.

Zasady

  • kontaktuj się na piśmie lub notuj datę, godzinę i treść rozmowy telefonicznej,
  • proponuj tylko taką ratę, którą realnie zapłacisz każdego miesiąca,
  • pytaj o rozłożenie zaległości na raty, odroczenie płatności, umorzenie części odsetek,
  • każde ustalenie poproś o potwierdzenie na piśmie,
  • nie musisz podawać szczegółów o hazardzie - wystarczy informacja o trudnej sytuacji finansowej i planie spłaty.

Przykładowa wiadomość

„Dzień dobry, piszę w sprawie umowy nr ... Mam obecnie trudności finansowe i nie jestem w stanie spłacać raty w dotychczasowej wysokości. Chcę uregulować zadłużenie i proponuję spłatę w ratach po ... zł miesięcznie, począwszy od ... Proszę o informację, czy taka forma jest możliwa, i o potwierdzenie ustaleń na piśmie. Z poważaniem, ...”

Czego unikać

  • pożyczek konsolidacyjnych i chwilówek na spłatę innych długów bez porady specjalisty,
  • obiecywania kwot, których nie masz,
  • ignorowania pism sądowych - na nakaz zapłaty są krótkie terminy na sprzeciw,
  • płacenia „pośrednikom”, którzy obiecują szybkie wymazanie długów.

Gdzie szukać pomocy prawnej i finansowej

  • Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie - punkty działają w każdym powiecie. Pomagają m.in. w sprawach zadłużenia i pism od wierzycieli.
  • Rzecznik Finansowy - wsparcie w sporach z bankami, firmami pożyczkowymi i ubezpieczycielami.
  • Doradca restrukturyzacyjny lub prawnik - gdy długów jest dużo i rozważasz upadłość konsumencką. O ogłoszeniu upadłości decyduje sąd, a przyczyny powstania zadłużenia mają znaczenie, dlatego ta decyzja wymaga porady prawnej.
Uwaga: uporządkowanie długów bez leczenia hazardu zwykle nie wystarcza. Jeśli granie trwa, nowe długi szybko pojawiają się w miejsce spłaconych. Terapia i plan finansowy powinny iść równolegle.

Dla rodziny: jak pomóc i nie wpaść w pułapkę

Rodzina osoby grającej często dowiaduje się o długach nagle - z listu, telefonu z windykacji lub zajęcia konta. Pierwszy odruch to spłacić wszystko, żeby „zamknąć temat”. Niestety, spłata długów bez leczenia zwykle prowadzi do kolejnych.

Co pomaga

  • Nie spłacaj długów za osobę grającą i nie dawaj jej gotówki. Możesz pomóc inaczej: opłacić terapię, zapłacić czynsz bezpośrednio wynajmującemu.
  • Nie poręczaj i nie podpisuj żadnych umów kredytowych.
  • Zabezpiecz swoje finanse: własne konto, zmiana haseł, kontrola wspólnych kart, sprawdzenie raportu BIK na swoje nazwisko.
  • Porozmawiaj z prawnikiem o skutkach wspólności majątkowej i możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej.
  • Mów o faktach i uczuciach, nie o winie: „boję się o nasze mieszkanie” zamiast „zniszczyłeś nam życie”.
  • Zadbaj o siebie - grupy Gam-Anon i konsultacje dla rodziny są dla ciebie, niezależnie od decyzji osoby grającej.

Więcej o trudnych rozmowach przeczytasz w poradniku jak rozmawiać z osobą uzależnioną, a o wsparciu bliskich na stronie dla rodziny.

Terapia uzależnienia od hazardu

Hazard jest uzależnieniem behawioralnym - mechanizmy nagrody, głodu i utraty kontroli są podobne jak przy substancjach. Terapia pomaga zrozumieć, co gra dawała (ucieczkę od napięcia, ekscytację, nadzieję na wyjście z długów) i jak zaspokajać te potrzeby inaczej.

Ważnym elementem terapii jest też praca ze wstydem i poczuciem winy. Wiele osób grających przez długi czas żyje w podwójnym świecie: na zewnątrz wszystko wygląda normalnie, a w środku narasta lęk przed odkryciem. Terapia daje bezpieczne miejsce, żeby o tym opowiedzieć, odbudować zaufanie bliskich i nauczyć się radzić sobie z napięciem bez ucieczki w grę. Jeśli obok hazardu pojawia się picie, przyjmowanie leków lub obniżony nastrój, warto powiedzieć o tym na konsultacji, bo plan leczenia powinien uwzględniać całość sytuacji, a sprawy zdrowotne wymagają konsultacji lekarskiej.

Co obejmuje leczenie w naszym ośrodku

  • psychoterapię indywidualną i grupową,
  • pracę z myśleniem typowym dla hazardu, np. „następna wygrana wszystko odrobi” czy „mam system”,
  • autorski program SNNRZ, czyli pracę z narracją o sobie i regulacją emocji,
  • plan zapobiegania nawrotom z częścią finansową,
  • wsparcie dla rodziny,
  • kontynuację w formie terapii online po pobycie.

Programy trwają 14 lub 28 dni, możliwe są też pobyty długoterminowe. Szczegóły znajdziesz na stronach leczenie hazardu i cennik. Pomocne są też wspólnoty Anonimowych Hazardzistów.

Najczęstsze błędy i plan na pierwszy tydzień

Najczęstsze błędy

  • Próba „odegrania się”. To myślenie napędza spiralę długów.
  • Jedna blokada zamiast kilku. Głód szybko znajduje lukę.
  • Ukrywanie części długów przed rodziną lub terapeutą.
  • Pożyczka na spłatę pożyczki. Odsuwa problem i zwiększa koszty.
  • Uznanie, że po spłacie problem zniknął. Bez leczenia ryzyko powrotu do gry pozostaje.

Plan na pierwszy tydzień

DzieńZadanie
1Rozmowa z zaufaną osobą. Usunięcie aplikacji, wylogowanie z kont.
2Samowykluczenie u wszystkich operatorów. Program blokujący na telefonie i komputerze.
3Telefon do banku: blokady, limity, karty kredytowe. Zastrzeżenie PESEL.
4Raport BIK, otwarcie listów, pierwsza wersja listy długów.
5Konsultacja u specjalisty od uzależnień, wybór formy leczenia.
6Umówienie nieodpłatnej porady prawnej. Ułożenie budżetu na najbliższy miesiąc.
7Pierwszy wspólny przegląd finansów z zaufaną osobą. Mityng lub grupa wsparcia.

Nie wiesz, czy to już uzależnienie? Zacznij od testu lub poradnika czy to już uzależnienie.

Test: czy jestem uzależniony? · Kalkulator kosztów nałogu

Najczęstsze pytania

Czy rodzina musi spłacać długi hazardowe osoby grającej?

Co do zasady każdy odpowiada za własne zobowiązania, ale sytuację komplikują wspólność majątkowa małżonków, poręczenia i wspólne kredyty. Dlatego przed jakąkolwiek spłatą lub podpisaniem dokumentu warto skorzystać z porady prawnej, np. w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej.

Czy samowykluczenie wystarczy, żeby przestać grać?

Samowykluczenie jest ważnym narzędziem, ale samo nie wystarcza. Najlepiej działa razem z blokadami technicznymi, ograniczeniami w banku, wsparciem bliskich i terapią, która zajmuje się przyczynami grania.

Czy przy długach z hazardu można ogłosić upadłość konsumencką?

Upadłość konsumencka jest w Polsce możliwa, ale o jej ogłoszeniu i warunkach decyduje sąd, który bierze pod uwagę m.in. przyczyny zadłużenia. To złożona sprawa i przed złożeniem wniosku warto skonsultować się z prawnikiem lub doradcą restrukturyzacyjnym.

Czy muszę mówić wierzycielom, że długi są z hazardu?

Nie ma takiego obowiązku w zwykłej rozmowie o spłacie. Wystarczy informacja o trudnej sytuacji finansowej i propozycja realnego planu. Szczerość jest natomiast bardzo ważna wobec rodziny, prawnika i terapeuty.

Co zrobić, gdy pojawi się silny głód gry?

Skorzystaj z planu SOS: zmień miejsce, zadzwoń do zaufanej osoby, odczekaj kilkanaście minut i przypomnij sobie, jak wyglądało ostatnie granie i jego skutki. Brak łatwego dostępu do pieniędzy i stron gier sprawia, że fala głodu ma czas opaść.

Czy leczenie hazardu wymaga pobytu w ośrodku?

Nie zawsze. Część osób korzysta z terapii ambulatoryjnej lub online. Pobyt w ośrodku bywa pomocny, gdy granie jest bardzo nasilone, wcześniejsze próby nie przyniosły efektu lub potrzebne jest odcięcie od codziennego otoczenia. Formę leczenia warto dobrać na konsultacji.

Kontakt 24/7

Porozmawiajmy - pierwsza rozmowa jest bezpłatna

Zadzwoń o dowolnej porze. Porozmawiamy dyskretnie i bez oceniania - o Tobie lub o bliskiej osobie.